Requiem voor de natuur
Guus Urlings
SWALMEN - Negentien was hij toen hij voor het eerst hier in Swalmen in het dal van de
Swalm stond, zegt voorzitter Jaap Dirkmaat van Das en Boom. ?Ik kwam voor de dassen, maar
ik vond veel meer. Ik wist niet dat er nog zoveel betovering was in dit land.
Een vrij kronkelend riviertje, een kasteelruïne, schitterende natuur.
Bijna sprookjesachtig.'' Hij kijkt om zich heen. De bodem aan de voet van de spoorbrug
over de Swalm is omgeploegd, tot blubber vermalen door zware machines.
En alles wat boven het maaiveld uitstak, is weggekapt. Het sprookje is uit.
Jarenlang hebben de vereniging Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu
zich verzet tegen de aanleg van de autoweg A73-Zuid op de oostelijke Maasoever.
Het bleek uiteindelijk een vergeefse strijd. Gisteren sloten de verliezers het hoofdstuk
A73 symbolisch af met een 'requiem voor de natuur' in het Swalmdal. Een requiem voor
de natuur, een aanklacht tegen de voortschrijdende ruimtehonger die de natuur steeds
verder in de verdrukking brengt. Vrijdag 21 maart 2003. Het begin van de laatste lente
in het Swalmdal.
Het is wat zwaar aangezet, wellicht, maar de pijn zit ook diep. Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu hebben zich jarenlang met hand en tand verzet tegen de aantasting van de natuur op de oostelijke Maasoever, waaronder het Swalmdal, door de aanleg van de autoweg A73-Zuid. Op 13 november 2002 werd hun verzet definitief gebroken door de Raad van State. De natuur mag op de schop.
In het dal van de Swalm is de verwoesting al begonnen. ,,En dan te bedenken dat het nu nog alleen maar gaat om het verleggen van wat leidingen. Straks wordt ook nog de spoorlijn wat opgeschoven, en dan komt er nog die autoweg. Er blijft hier helemaal niets over'', zucht Dirkmaat. Hij bekijkt het slagveld. ,,God weet hoeveel zeggekorfslakken hier inmiddels al platgereden zijn.''
Maar goed, de strijd, hoewel verloren, is met verve gestreden. En verdient een passend einde, een stemmig slot. Vandaar: het requiem voor de natuur.
,,Beteugel ons. Laat af te morrelen aan eeuwenoude ketens. Beteugel ons!'' Een frisse bries neemt de sonore woorden van de eregast, de dichter H. H. ter Balkt, winnaar van de P.C .Hooftprijs, mee het Swalmdal in. Dirkmaat zelf zorgt, verscholen in wat er nog aan bos staat, met ijle doedelzakklanken voor de begeleiding. Scholieren gooien 87 kleurige bossen tulpen in het water, als symbool voor de 87 bedreigde dieren- en plantensoorten die door de aanleg van de A73-Zuid worden getroffen. Langzaam drijven ze weg, om de bocht, uit het zicht.
,,Dit gebied staat op alle fronten te boek als belangrijk natuurgebied, is de laatste jaren ook onder steeds zwaardere beschermende regimes geplaatst'', mijmert Dirkmaat nog wat na. ,,Maar ik heb inmiddels wel geleerd dat, als het erop aankomt, al die papieren bescherming niks voorstelt. Hoe leg je je kinderen uit dat dit hier'' -hij wijst met een breed armgebaar om zich heen- ,,met een stukje beschermde natuur mag gebeuren? Ik zou het niet weten. Ik zou het niet kunnen.''
Er wordt ook een monument geplaatst. Nou ja, monument... Dat is een wat groot woord voor een groot bord met een aanklacht: 'Hier sterft de natuur'. En nog eens die woorden van Ter Balkt: 'Beteugel ons. Laat af te morrelen aan eeuwenoude ketens.' ,,Zodat de mensen die hier per trein voorbij rijden, weten wat hier gebeurt, wat de gevolgen zijn van fundamenteel onjuiste beslissingen'', zegt Dirkmaat. Een van de scholieren poseert onder het protestbord voor haar fotograferende vader. Ze lacht breed, zwaait uitbundig naar de camera. ,,Doe maar gewoon'', moppert haar vader. ,,Dit is niet om te juichen. ''
De strijd is ten einde, het Swalmdal is ten grave gedragen. De wegenbouwers kunnen hun gang gaan. Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu hebben noodgedwongen hun handen van het Swalmdal afgetrokken, gaan zich aan andere zaken wijden. Werk genoeg. De bezoekers worden uitgenodigd voor een kopje koffie. Of voor een bittertje. Niets zo goed om een bittere nasmaak uit je mond te spoelen als een bittertje.
bron: Dagblad De Limburger
zaterdag 22 maart 2003
Jarenlang hebben de vereniging Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu
zich verzet tegen de aanleg van de autoweg A73-Zuid op de oostelijke Maasoever.
Het bleek uiteindelijk een vergeefse strijd. Gisteren sloten de verliezers het hoofdstuk
A73 symbolisch af met een 'requiem voor de natuur' in het Swalmdal. Een requiem voor
de natuur, een aanklacht tegen de voortschrijdende ruimtehonger die de natuur steeds
verder in de verdrukking brengt. Vrijdag 21 maart 2003. Het begin van de laatste lente
in het Swalmdal.Het is wat zwaar aangezet, wellicht, maar de pijn zit ook diep. Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu hebben zich jarenlang met hand en tand verzet tegen de aantasting van de natuur op de oostelijke Maasoever, waaronder het Swalmdal, door de aanleg van de autoweg A73-Zuid. Op 13 november 2002 werd hun verzet definitief gebroken door de Raad van State. De natuur mag op de schop.
In het dal van de Swalm is de verwoesting al begonnen. ,,En dan te bedenken dat het nu nog alleen maar gaat om het verleggen van wat leidingen. Straks wordt ook nog de spoorlijn wat opgeschoven, en dan komt er nog die autoweg. Er blijft hier helemaal niets over'', zucht Dirkmaat. Hij bekijkt het slagveld. ,,God weet hoeveel zeggekorfslakken hier inmiddels al platgereden zijn.''
Maar goed, de strijd, hoewel verloren, is met verve gestreden. En verdient een passend einde, een stemmig slot. Vandaar: het requiem voor de natuur.
,,Beteugel ons. Laat af te morrelen aan eeuwenoude ketens. Beteugel ons!'' Een frisse bries neemt de sonore woorden van de eregast, de dichter H. H. ter Balkt, winnaar van de P.C .Hooftprijs, mee het Swalmdal in. Dirkmaat zelf zorgt, verscholen in wat er nog aan bos staat, met ijle doedelzakklanken voor de begeleiding. Scholieren gooien 87 kleurige bossen tulpen in het water, als symbool voor de 87 bedreigde dieren- en plantensoorten die door de aanleg van de A73-Zuid worden getroffen. Langzaam drijven ze weg, om de bocht, uit het zicht.
,,Dit gebied staat op alle fronten te boek als belangrijk natuurgebied, is de laatste jaren ook onder steeds zwaardere beschermende regimes geplaatst'', mijmert Dirkmaat nog wat na. ,,Maar ik heb inmiddels wel geleerd dat, als het erop aankomt, al die papieren bescherming niks voorstelt. Hoe leg je je kinderen uit dat dit hier'' -hij wijst met een breed armgebaar om zich heen- ,,met een stukje beschermde natuur mag gebeuren? Ik zou het niet weten. Ik zou het niet kunnen.''
Er wordt ook een monument geplaatst. Nou ja, monument... Dat is een wat groot woord voor een groot bord met een aanklacht: 'Hier sterft de natuur'. En nog eens die woorden van Ter Balkt: 'Beteugel ons. Laat af te morrelen aan eeuwenoude ketens.' ,,Zodat de mensen die hier per trein voorbij rijden, weten wat hier gebeurt, wat de gevolgen zijn van fundamenteel onjuiste beslissingen'', zegt Dirkmaat. Een van de scholieren poseert onder het protestbord voor haar fotograferende vader. Ze lacht breed, zwaait uitbundig naar de camera. ,,Doe maar gewoon'', moppert haar vader. ,,Dit is niet om te juichen. ''
De strijd is ten einde, het Swalmdal is ten grave gedragen. De wegenbouwers kunnen hun gang gaan. Das en Boom en de stichting Natuur en Milieu hebben noodgedwongen hun handen van het Swalmdal afgetrokken, gaan zich aan andere zaken wijden. Werk genoeg. De bezoekers worden uitgenodigd voor een kopje koffie. Of voor een bittertje. Niets zo goed om een bittere nasmaak uit je mond te spoelen als een bittertje.
bron: Dagblad De Limburger
zaterdag 22 maart 2003
