Roerdelta

Roerdal

Roerdelta

Algemeen
De Roerdelta ligt ten zuidwesten van Roermond en is een belangrijke corridor tussen het Maasdal en het Roerdal. In dit gebied mondt de Roer uit in de Maas.
Net voorbij de spoorlijn, nog voordat de Roer de stad binnenstroomt, is een vertakking die naar een vistrap gaat en overloopt in de Hambeek. De Hambeek en de vistrap zorgen voor een omleiding voor vissen. Hierdoor kan optrekkende vis vanuit de Maas via de Hambeek naar de Roer zwemmen om daar te paaien. De vaste stuw "hoge bad", een soort overlaat net na de splitsing van de Roer en de Hambeek, voert alleen tijdens hoogwatersituaties Roerwater af naar de Hambeek.
De Roer stroomt verder richting Maas en komt eerst langs Hammerveld-Oost en vervolgens langs Hammerveld-West. Hier volgt een tweede vertakking. Eén tak stroomt naar de regelbare stuw en de andere tak loopt door een voormalig industriecomplex met een waterkrachtcentrale (ECI). Uiteindelijk, achter het industriecomplex, komen de twee takken weer bij elkaar. Dan stroomt de Roer onder de karakteristieke brug door en mondt via Voorstad uit in de Maas. Door middel van enkele stuwen kan de Roer gedeeltelijk afgesloten worden, om bij hoogwater delen van Roermond te beschermen tegen het opkomende water. De rivier zal dan worden omgeleid en krijgt op deze manier een andere mondingsplaats. Dit gebeurt omdat men bij hoogwater de Roer afsluit en het water via de Hambeek laat uitmonden in de Maas. Voorbij de spoorbrug sluit men bij de vertakking de rechterarm af. Al het water zal nu via de linkertak, de Hambeek, naar de Maas gevoerd worden waar deze dus net voor de jachthaven uitmondt. In de Roer zijn op dat moment drie plaatsen waar schotten geplaatst zijn die ervoor zorgen dat het water in de Roer stil komt te staan: de eerste net voorbij de spoorbrug (waar het water naar de Hambeek gaat), de tweede net voorbij het tweede autoviaduct en de derde net achter de karakteristieke brug vlak voor de oorspronkelijke mondingsplaats. Zolang het hoogwater blijft, zullen de schotten op hun plaats blijven om overstroming te voorkomen.

Roerdelta

Bodem en water
De bodem bestaat hier uit kalkloze ooivaaggronden met lichte zavel. Deze bodemsoort valt onder de rivierkleigronden.
Bij hoogwater treedt de Roer buiten zijn oevers. Bij lage afvoeren treedt er sterke stuwing op, door de aanwezigheid van verschillende stuwen.

Flora en fauna
Nabij de spoorbrug van Roermond treffen we een Essen-Iepenbos aan. Dit type bos heeft een combinatie van Gewone es en Gladde iep met andere soorten, veel struiken, waaronder Eénstijlige- en Tweestijlige meidoorn, Rode kornoelje, Wilde kardinaalsmuts en Vogelkers. Bovendien komt de Voorjaarshelmbloem hier veelvuldig voor. Ten zuiden van de spoorbrug ligt kasteelpark Hattem. Dit park bestaat uit een parkbos, waar de Bosereprijs voorkomt, en stedelijk groen. Bovendien komen hier de Groene specht en de IJsvogel voor.
Uit waarnemingen uit 1996 blijkt dat er enkele zoogdieren in het gebied voorkomen. De Watervleermuis is het meest waargenomen zoogdier in het gebied. De Roer is voor deze soort een belangrijk fourageergebied. Ook de Hambeek is een belangrijk fourageergebied, maar bij toenemende wind gaat de voorkeur duidelijk uit naar de Roer omdat deze meer beschutting biedt aan de begroeide oevers. Er zijn ook enkele waarnemingen gedaan van de Grootoorvleermuis, de Rosse vleermuis en de Dwergvleermuis. Het voorkomen van de Egel is vooral aan de hand van keutels, verkeersslachtoffers en prentafdrukken vastgesteld. De Mol is aan de hand van molshopen veelvuldig geïnventariseerd.
In de plantsoenen komen we vele holen van het Konijn tegen en in de open ruimten zelf holen van de Haas. Van de knaagdieren is de Beverrat het meest afhankelijk van het niet-dichtvriezende water. Onder een aantal houten planken zijn de Rosse woelmuis en de Bosmuis waargenomen.
Roofdieren komen we ook in het gebied tegen. De Wezel is drie keer gesignaleerd en van de Hermelijn is één verkeersslachtoffer bekend. Verder is de Bunzing 17 keer aangetroffen in de vorm van keutels en prenten. Van de Steenmarter zijn drie prentwaarnemingen en een verkeersslachtoffer gevonden.
De fauna bestaat hoofdzakelijk uit vogel- en vissoorten, waaronder IJsvogel, Oeverzwaluw, Grote gele kwikstaart, Bermpje, Drie- en Tiendoornige stekelbaars en Blankvoorn.

Status, eigendom en beheer
Het gebied heeft de status van Provinciaal Ecologische Structuur, Waterloop met een Specifiek Ecologische Functie en het bevat belangrijke geologische, bodemkundige en archeologische aspecten (Gea-object).
Gedeeltelijk in bezit van particulieren en gedeeltelijk van gemeente Roermond.

terug naar 'Roerdal'

© 2002 stichting Natuur en Landschap M-Limburg