De lepelaar is een van de opvallendste vogels die je in juli langs de Nederlandse kust kunt tegenkomen. Deze grote, sneeuwwitte waadvogel met zijn kenmerkende platte snavel was decennia geleden zeldzaam, maar broedt nu weer op flink wat plekken. In juli zijn de jongen net vliegvlug en trekken families naar de slikken en ondiepe plassen om te foerageren. Precies dan heb je de grootste kans om ze van dichtbij te zien.
Waar spot je ze in juli?
De beste kansen liggen op de Waddeneilanden en langs de Waddenkust. Op Texel, Vlieland, Terschelling en Schiermonnikoog zitten kolonies, en bij laagwater vliegen de vogels uit naar de wadplaten om te eten. Ook op het vasteland zijn ze goed te vinden: denk aan de Oostvaardersplassen, het Lauwersmeer, de kwelders van Groningen en Friesland en de Zeeuwse en Zuid-Hollandse delta. Ga bij voorkeur rond laagwater kijken, want dan staan lepelaars vaak in groepjes te foerageren in ondiep water.
Zo herken je de lepelaar
Verwar de lepelaar niet met een reiger of een zilverreiger. De lepelaar is helemaal wit en heeft een lange, zwarte snavel die aan het uiteinde verbreedt tot een platte lepel met een gele punt. In de broedtijd draagt hij een gele borstvlek en een losse kuif op de kop. Zijn poten zijn zwart. Jonge vogels zijn te herkennen aan zwarte vleugelpunten en een nog roze, niet volledig verharde snavel. In de vlucht houdt de lepelaar, anders dan een reiger, zijn nek recht vooruit gestrekt.
Let op het foerageergedrag
Het mooiste herkenningspunt is hoe de vogel eet. Een lepelaar loopt langzaam door ondiep water en zwaait zijn half geopende snavel in brede halen heen en weer. Zodra hij een garnaaltje, klein visje of waterinsect voelt, klapt de snavel dicht. Dat ritmische zwaaien, vaak in een rij met soortgenoten, zie je bij geen enkele andere Nederlandse vogel en verraadt hem meteen.
Handige tips voor onderweg
Neem een verrekijker of telescoop mee, want lepelaars houden vaak afstand. De vroege ochtend en het late middaguur rond laagwater zijn het rustigst en leveren het mooiste licht op. Blijf op de paden en houd voldoende afstand, zeker bij kolonies met jongen, zodat je de vogels niet verstoort. Kijk ook omhoog: groepjes lepelaars vliegen in juli regelmatig in een losse V over de kust.
Met een beetje geduld en de juiste plek is de lepelaar in juli een van de dankbaarste vogels om te bewonderen. Zijn witte verschijning en dat onmiskenbare snavelgezwaai maken elke wandeling langs de kust net even bijzonder.
