Waar leven dassen in Nederland
De das komt in grote delen van Nederland voor, maar niet overal in gelijke aantallen. De grootste kans om dassen te spotten heb je in gebieden met afwisselend bos, akkers en weilanden. Denk aan de hogere zandgronden op de Veluwe, in Brabant, Limburg, de Achterhoek en delen van Drenthe en Overijssel. Ook in sommige kleinschalige coulisselandschappen met houtwallen en heggen voelt de das zich thuis.
Kenmerken van geschikt leefgebied
Dassen kiezen hun leefgebied zorgvuldig. Ze graven hun burchten bij voorkeur in hellingen met droge, goed doorwortelde zandgrond, vaak aan de rand van een bos of op een landgoed. In de omgeving moet voldoende voedsel te vinden zijn, zoals regenwormen, insecten, maïs, graan en valfruit. Zie je een mozaïek van bosranden, weilanden en akkers met rust en weinig verstoring door mensen, dan is de kans groot dat er ergens een dassenburcht in de buurt ligt.
Wanneer heb je de meeste kans om dassen te zien
Dassen zijn vooral in de schemering en ’s nachts actief. Overdag blijven ze meestal ondergronds in hun burcht. Wie een das wil zien, moet dus rekening houden met het dagritme van het dier en het seizoen.
Beste tijdstip van de dag
De meeste kans op een waarneming heb je rond zonsondergang en in de eerste uren daarna. In rustige gebieden met weinig verstoring kunnen dassen soms al iets voor zonsondergang bij de burchtopening verschijnen om de omgeving te verkennen. Later in de nacht zijn ze vaak verder van de burcht op voedselzoektocht, waardoor je ze minder makkelijk gericht kunt vinden.
Invloed van het seizoen
In de koudste wintermaanden zijn dassen minder actief en blijven ze vaker lange periodes in de burcht. Vanaf het vroege voorjaar neemt de activiteit toe en heb je meer kans ze te zien. In de late lente en zomer is het vaak het interessantst om te observeren, omdat jonge dassen dan bij de burcht spelen. In de nazomer en herfst zijn dassen druk met het aanleggen van vetreserves en kun je ze geregeld foeragerend in weilanden en langs bosranden zien.
Hoe kun je dassen vinden zonder ze te verstoren
Dassen zijn beschermde en gevoelige dieren. Het is daarom belangrijk om ze op een verantwoorde manier te zoeken en te observeren. Zo blijft hun leefgebied rustig en vergroot je je eigen kans op een mooie, natuurlijke waarneming.
Sporen van dassen herkennen
Voor je daadwerkelijk een das ziet, kom je vaak eerst sporen tegen. Kenmerkend zijn grote burchten met meerdere ingangen, vaak met zandhoopjes ervoor. Dassen leggen latrines aan, kleine kuiltjes in de grond met uitwerpselen, meestal langs vaste looproutes. Hun pootafdrukken hebben vijf tenen met lange nagels, in tegenstelling tot vossen en honden. Ook gladkeutelde graspolletjes en omgewoelde stukken grasland kunnen wijzen op regenwormzoekende dassen.
Verantwoord observeren
Wil je dassen kijken, kies dan een plek op voldoende afstand van de burcht en blijf op de paden. Gebruik geen felle zaklampen, maar als het nodig is een lamp met rood filter. Maak geen lawaai en blijf uit de windrichting van de burcht, zodat de dieren je minder snel ruiken. Ga nooit graven bij burchten en voer de dieren niet. Wie liever geen risico loopt op verstoring, kan aansluiten bij een georganiseerde excursie van een lokale natuurorganisatie, waar gidsen precies weten waar en hoe je dassen het best en meest diervriendelijk kunt spotten.
